Kort antwoord: AI-geletterdheid betekent dat iedereen die in jouw bedrijf met AI werkt, voldoende begrijpt wat het doet, wat het kan en waar het fout gaat. Het is een plicht uit de AI Act (artikel 4) die al sinds 2 februari 2025 geldt. Een certificaat of dure cursus is niet verplicht; wel moet je kunnen laten zien dat je het geregeld hebt, passend bij wat jouw mensen met AI doen.
Artikel 4 van de AI Act zegt, vrij vertaald: zorg naar beste vermogen dat je medewerkers voldoende AI-geletterd zijn, rekening houdend met hun rol, hun kennis en de AI die ze gebruiken. Dat is bewust open geformuleerd. De wet schrijft geen examen, diploma of urennorm voor. Wat telt is dat het past: wie alleen af en toe een mail laat herschrijven heeft aan een korte uitleg genoeg, wie offertes of personeelsbeslissingen met AI voorbereidt, moet de risico's echt snappen.
Voor elke organisatie die AI gebruikt of aanbiedt, ongeacht de grootte. Ook de eenmanszaak met een ChatGPT-abonnement valt eronder. De plicht geldt al sinds februari 2025, en vanaf augustus 2026 gaan toezichthouders er actief op letten. Dit is dus geen onderwerp om voor je uit te schuiven, maar gelukkig ook geen groot project.
Eerst inventariseren: wie werkt er met welke AI, ook de tools die mensen zelf hebben aangezet. Dan kennis bijbrengen, passend per rol: een teamuitleg van een uur dekt voor de meeste mkb-bedrijven het basisniveau, met extra aandacht voor wie AI bij belangrijke beslissingen gebruikt. Vervolgens een korte gedragslijn op papier: wat doen we wel en niet met AI, en wat doen we nooit met klantgegevens (zie ook mag ik klantgegevens in ChatGPT zetten?). En als laatste: leg vast wat je gedaan hebt, met datum en deelnemers. Dat register is je bewijs als er ooit iemand vraagt hoe jij dit geregeld hebt.
Sinds de plicht geldt, schieten de dure AI-geletterdheidscursussen als paddenstoelen uit de grond, vaak met de suggestie dat een certificaat verplicht is. Dat is het niet. De wet vraagt passende kennis, geen papiertje. Voor een gemiddeld mkb-bedrijf is dit in een dagdeel te regelen, en de kennis die je team opdoet verdient zichzelf terug in beter AI-gebruik. Konform krijgt hiervoor een ingebouwde geletterdheidsmodule met deelnameregistratie, zodat de uitleg en het bewijs in één keer geregeld zijn.
Misschien. In het oorspronkelijke omnibus-voorstel van november 2025 zou de harde geletterdheidsplicht voor organisaties versoepelen. Of die wijziging het voorlopige akkoord van 7 mei 2026 heeft gehaald, is uit de officiële communicatie nog niet duidelijk. Mijn nuchtere advies: regel het gewoon. Het is klein werk, het maakt je team beter met AI, en je bent klaar ongeacht hoe de wettekst landt. Wie wacht op Brussel, wacht altijd.
Nee. De wet vraagt passende kennis en aantoonbare inspanning, geen certificaat of examen. Een eigen register met wie wanneer welke uitleg kreeg, is voldoende bewijs.
Ja, de plicht kent geen ondergrens in bedrijfsgrootte. In de praktijk is de invulling voor een eenmanszaak licht: zorg dat je zelf snapt wat je AI-tools doen en waar ze fout kunnen gaan, en kunnen uitleggen hoe je dat hebt geleerd.
Vanaf augustus 2026 kunnen toezichthouders erop handhaven. Maar het realistischer risico zit dichterbij: medewerkers die ongetraind klantdata in AI-tools zetten of blind op AI-uitkomsten varen. De plicht beschermt vooral jezelf.
De wet noemt geen frequentie, maar AI verandert snel. Een korte opfrisser per jaar, of bij de invoering van een nieuwe AI-toepassing, is een verdedigbare en praktische lijn.
Bronnen: Verordening (EU) 2024/1689, artikel 4 · Europa decentraal over de Digital Omnibus (18 mei 2026) · zie ook geldt de AI Act voor mijn bedrijf?
Doe de zelfbeoordeling met Konform of bel me even over de aanpak voor jouw team.
