Kennisbank · AI Act · bijgewerkt 15 juni 2026

Wat is de transparantieplicht in de AI Act en geldt die voor mij?

Kort antwoord: ja, vrijwel zeker. De transparantieplicht uit artikel 50 van de AI Act geldt vanaf 2 augustus 2026 voor vrijwel elk bedrijf met een website, en los van de vraag of jouw AI hoog risico is. Werk je met een chatbot of publiceer je AI-content, dan moet je dat eerlijk melden. Voor de meeste mkb-bedrijven is dat met een paar ingrepen geregeld.

Wat de transparantieplicht precies inhoudt

Artikel 50 is een van de praktischste delen van de hele AI Act. Het regelt vier meldplichten: een chatbot moet laten weten dat de gebruiker met AI praat, systemen die emoties of biometrie herkennen moeten mensen vooraf informeren, deepfakes moeten als AI-beeld worden gelabeld, en tekst die grotendeels door AI is gemaakt over publieke onderwerpen zoals politiek, gezondheid of veiligheid moet herkenbaar zijn. Belangrijk: deze plicht geldt ongeacht het risiconiveau. Ook als jouw toepassing geen hoogrisico-AI is, moet je eraan voldoen. De ingangsdatum, 2 augustus 2026, staat vast en schuift niet mee met het uitstel voor hoogrisico-AI uit het Digital Omnibus-akkoord.

Wat dit voor de meeste mkb-bedrijven betekent

Het goede nieuws: de meeste marketing- en klantcontact-AI van een mkb-bedrijf valt in de categorie beperkt risico. Heb je een chatbot op je site of een WhatsApp-bot voor de klantenservice, dan zet je in de eerste boodschap dat het om AI gaat, in gewone taal. Gebruik je AI om afbeeldingen of teksten te maken, dan label je die waar het om publieke onderwerpen gaat. Twee dingen die vaak misgaan: de melding hoort niet verstopt in je algemene voorwaarden, en de plicht ligt bij jou als gebruiker, niet bij de leverancier van de AI. Reken er dus niet op dat ChatGPT of een ander platform dit voor je regelt.

Wat er niet onder valt, en wat al verboden is

Niet alles hoeft een sticker. Een tool die zichtbaar ChatGPT of Claude heet, hoeft niet nog eens te melden dat het AI is, dat is evident uit de context. En een blog die je met AI opstelt maar daarna zelf redigeert en onder eigen naam publiceert, hoeft niet als AI-tekst gelabeld; de menselijke redactie neemt de plicht weg. Let wel op het verschil met de verboden uit artikel 5: emotieherkenning op de werkvloer en in het onderwijs is sowieso niet toegestaan, daar helpt een melding je niet. Meer over wat nu al geldt lees je in geldt de AI Act voor mijn bedrijf?

Wat je nu doet

Drie stappen, geen project. Zet de AI-melding in de openingsregel van je chatbot. Spreek af wie binnen je bedrijf AI-content labelt en leg dat kort vast. En kies voor beeld en video een tool die machine-leesbare markering ondersteunt, want ook dat hoort bij de plicht. Wil je weten waar jouw AI-gebruik precies staat ten opzichte van de wet, dan loopt Konform je toepassingen langs met de stoplichtmethode en geeft een printbaar rapport. Twijfel je of je klantgegevens uberhaupt in een AI-tool mag zetten, lees dan mag ik klantgegevens in ChatGPT zetten? De volledige stand van de wet houdt Roal bij op de themapagina AI Act.

Geldt de transparantieplicht ook als mijn AI geen hoog risico is?

Ja. Artikel 50 geldt ongeacht het risiconiveau. Ook bij gewone marketing- of klantcontact-AI moet je melden dat er AI in het spel is. Het risiconiveau bepaalt de zwaardere verplichtingen, niet of je transparant moet zijn.

Hoe meld ik dat mijn chatbot AI is?

In heldere taal, op het moment zelf, bijvoorbeeld in de openingsboodschap: ik ben een AI-assistent. Een aparte popup is niet nodig, maar de melding moet wel meteen zichtbaar zijn. Een zin verstopt in de algemene voorwaarden telt niet.

Wat gebeurt er als ik niets regel?

Niet voldoen aan artikel 50 valt in de tweede boetecategorie, tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. In de praktijk komt handhaving meestal voort uit klachten van klanten of concurrenten, niet uit een steekproef. Voor een mkb-bedrijf is het vooral een kwestie van eerlijkheid die je goedkoop regelt.

Schuift de transparantieplicht mee met het uitstel van de AI Act?

Nee. Het Digital Omnibus-akkoord van mei 2026 stelt de hoogrisico-verplichtingen uit naar december 2027, maar de transparantieplicht blijft op 2 augustus 2026 staan. Alleen de machine-leesbare markering van generatieve AI die al voor die datum op de markt was, heeft uitstel tot 2 december 2026.

Bronnen: ActCheck: artikel 50 transparantieplicht (mei 2026) · AIComplianceHub over het Digital Omnibus-akkoord (mei 2026)

Weten wat dit voor jouw bedrijf betekent?

Een uur sparring is gratis. Daarna weet je of het past.